Cách căn đường căn lề ô tô theo sách “Learn to Drive Smart” của ICBC, British Columbia, Canada, bắt đầu từ mắt chứ không từ vô lăng: nhìn xa về hướng muốn đi, tầm nhìn ngoại vi sẽ giúp xe nằm giữa làn và chạy theo một đường thẳng, ít lắc qua lại. Ở hầu hết các làn, nên chạy gần giữa làn; ở làn sát lề, đi cách xa những mối nguy bên cạnh như cửa xe đỗ có thể mở ra. Khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 yêu cầu đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định. Đối chiếu ngày 31/10/2026.
Nhìn xa để xe tự vào giữa làn
ICBC hướng dẫn lái xe theo một đường mượt, ít dịch qua lại; cách tốt nhất là nhìn xa về hướng muốn đi, để tầm nhìn ngoại vi giữ xe ở giữa làn. Khi rẽ, nhìn xa theo hướng rẽ để xe đi theo một vòng cung đều. Sách này cũng lưu ý người mới lái thường nhìn quá gần đầu xe nên bỏ lỡ nguy hiểm ở xa; nên quét xa tối thiểu 12 giây phía trước, tương đương một tới hai khối nhà trong phố và nửa cây số trên đường trường.
Chọn vị trí trong làn
| Tình huống | Vị trí ICBC khuyên |
|---|---|
| Phần lớn các làn | Chạy gần giữa làn |
| Đường hai làn, mỗi chiều một làn | Đi khá gần vạch tim đường để xe khác không lấn vào khoảng làn của mình |
| Làn sát lề | Đi cách xa mối nguy bên cạnh như cửa xe đỗ có thể mở ra |
| Đường nhiều làn | Làn bên phải thường an toàn nhất vì xa xe ngược chiều và ít bị bám đuôi |
| Mọi làn | Tránh chạy trong điểm mù của xe khác |
Luật 36 yêu cầu xe chạy chậm hơn đi về bên phải theo chiều đi, theo khoản 1 Điều 13; trên đường có vạch phân làn, phải đi trong một làn và chỉ chuyển làn ở nơi cho phép. Ý nghĩa vạch mép đường có ở Vạch mép đường và làn dừng khẩn cấp.
Căn lề khi dừng, đỗ
Trên đường phố, khoản 6 Điều 18 Luật 36 chỉ cho dừng, đỗ sát lề đường, vỉa hè bên phải theo chiều đi, bánh xe gần nhất cách lề không quá 0,25 m. Các bước đưa xe vào sát lề khi đỗ song song có ở Cách đỗ xe song song ghép ngang. Trước khi tấp vào hoặc rời lề, ICBC yêu cầu nhìn gương và ngoái nhìn điểm mù.
Dùng gương và ngoái nhìn để biết khoảng trống hai bên
Nhìn gương đều đặn
ICBC khuyên nhìn từng gương khoảng 5 tới 8 giây một lần. Gương chiếu hậu trong xe cần nhìn trước khi giảm tốc hoặc dừng; gương hai bên dùng mỗi khi định đổi vị trí trên đường hoặc đổi hướng. Cách chỉnh gương có ở Cách chỉnh gương chiếu hậu để giảm điểm mù.
Ngoái nhìn điểm mù
Kể cả khi gương đã chỉnh đúng, hai bên xe vẫn có điểm mù lớn. ICBC yêu cầu ngoái nhìn ít nhất 45 độ qua vai về phía định di chuyển trước khi rời lề, tấp vào lề, chuyển làn hoặc rẽ. Cảm biến điểm mù và camera không thay thế việc quay đầu nhìn.
Tư thế ngồi
Ngồi đúng tư thế giúp nhìn và điều khiển chính xác hơn; xem Tư thế ngồi lái ô tô đúng cách. Cách cầm vô lăng ở vị trí 9 giờ và 3 giờ có ở Cách cầm vô lăng đúng.
Khi bánh xe rơi ra khỏi mặt đường
Sổ tay Manitoba hướng dẫn: nếu xe chạy ra lề đất, giữ xe trên lề và lái thẳng, nhả chân ga, phanh thật nhẹ; sau khi đã chậm lại và dòng xe cho phép, mới từ từ đưa xe trở lại mặt đường, cẩn thận không vượt quá vạch tim đường. Kia cảnh báo nguy cơ lật xe tăng mạnh khi hai bánh trở lên rơi khỏi mặt đường và người lái đánh lái quá mạnh để đưa xe trở lại.
Giữ khoảng trống quanh xe
- Phía trước: giữ khoảng cách bám theo đủ giây và đủ mét; xem Cách ước lượng khoảng cách khi lái xe.
- Bên cạnh: ICBC khuyên trên đường nhiều làn, để sẵn một lối thoát sang làn khác nếu phía trước có sự cố.
- Phía sau: khi bị bám đuôi, ICBC khuyên giảm tốc nhẹ để nới khoảng trống phía trước, hoặc chuyển làn, tấp vào lề cho xe sau vượt.
Mức phạt khi đi sai phần đường, làn đường
| Hành vi | Mức phạt người lái ô tô theo Nghị định 168/2024 |
|---|---|
| Không đi bên phải theo chiều đi; đi không đúng phần đường hoặc làn đường quy định | 4.000.000 đến 6.000.000 đồng, điểm b khoản 5 Điều 6, trừ 2 điểm |
| Đỗ không sát lề hoặc bánh xe cách lề quá 0,25 m | 800.000 đến 1.000.000 đồng, điểm e khoản 3 Điều 6 |
| Không đi đúng phần đường, làn đường gây tai nạn giao thông | 20.000.000 đến 22.000.000 đồng, điểm a khoản 10 Điều 6, trừ 10 điểm |
Nghị định 238/2026/NĐ-CP đã sửa đổi một số điều; đối chiếu văn bản hợp nhất khi cần. Xem thêm Các lỗi bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Lỗi thường gặp
- Nhìn sát đầu xe nên xe lắc qua lại trong làn.
- Đi quá sát xe đỗ ven đường, không chừa chỗ cho cửa xe mở.
- Chạy lâu trong điểm mù của xe bên cạnh.
- Đánh lái gắt để đưa xe từ lề đất trở lại mặt đường.
- Chỉ nhìn gương, không ngoái nhìn khi tấp vào hoặc rời lề.
Lưu ý phạm vi: cách giữ vị trí trong làn trích từ sách “Learn to Drive Smart” của ICBC, British Columbia, và sổ tay lái xe Manitoba, Canada, nơi xe chạy bên phải như Việt Nam. Các mốc căn trên nắp capô hoặc kính lái mà nhiều người truyền tai thay đổi theo xe và tư thế ngồi; các nguồn chính thức bài dẫn không đưa ra mốc nào như vậy nên bài không nêu. Quy định Việt Nam dẫn theo Luật 36/2024/QH15.
Câu hỏi thường gặp về căn đường căn lề
Làm sao để xe chạy giữa làn?
ICBC khuyên nhìn xa về hướng muốn đi; tầm nhìn ngoại vi sẽ giúp xe nằm giữa làn và đi thẳng.
Có nên căn theo mốc trên nắp capô?
Các nguồn chính thức bài dẫn không đưa mốc nào như vậy; mốc phụ thuộc xe và tư thế ngồi nên bài không nêu.
Đỗ xe phải cách lề bao nhiêu?
Bánh xe gần nhất không quá 0,25 m tính tới lề đường, vỉa hè, theo khoản 6 Điều 18 Luật 36/2024/QH15.
Bánh xe rơi ra lề đất thì làm gì?
Giữ thẳng lái, nhả ga, phanh thật nhẹ, khi đã chậm và an toàn mới từ từ trở lại mặt đường, theo sổ tay Manitoba.
Đi sai làn bị phạt bao nhiêu?
Người lái ô tô bị phạt 4.000.000 đến 6.000.000 đồng và trừ 2 điểm theo điểm b khoản 5 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Nguồn và ngày kiểm tra
Nội dung được đối chiếu ngày 31/10/2026 với các tài liệu sau. Bài viết không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý hay việc kiểm tra xe tại xưởng dịch vụ.
- ICBC — Insurance Corporation of British Columbia, Canada — sách “Learn to Drive Smart”, chương 5 “See-Think-Do”: chu kỳ quan sát, nhìn xa 12 giây, điểm mù, khoảng trống quanh xe, vị trí trong làn, giao tiếp bằng mắt, trang 60–79 — bản PDF chính thức.
- Manitoba Public Insurance, Canada — Manitoba Driver's Handbook, mục “Running off the Pavement”: cách đưa xe trở lại mặt đường khi bánh rơi ra lề — trang chính thức.
- Kia — Sách hướng dẫn sử dụng trực tuyến, mã BDm, đời 2024, mục “Good driving practices”: nguy cơ lật xe khi đánh lái quá mạnh để đưa xe trở lại mặt đường — bản trực tuyến chính hãng. Đây là tài liệu của một mẫu xe cụ thể, được dùng làm ví dụ.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 — Điều 10 khoản 1; Điều 13 khoản 1, khoản 2; Điều 18 khoản 6 — đối chiếu qua bản toàn văn trên trang Kế toán An Phát.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe — Điều 6 khoản 3 điểm e; khoản 5 điểm b; khoản 10 điểm a; khoản 16 — bản PDF có chữ ký.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ký ngày 26/6/2026, hiệu lực từ 15/8/2026 — bản tổng hợp điều khoản sửa đổi của Kế toán An Phát; mức phạt và điểm trừ trong bài dẫn theo Nghị định 168/2024, nên đối chiếu văn bản hợp nhất trước khi dùng cho việc cụ thể.
Bình luận (4)