Lái xe trong sương mù nguy hiểm vì tầm nhìn có thể giảm từ vài trăm mét xuống vài chục mét chỉ sau một khúc cua, trong khi tốc độ và thói quen của người lái vẫn giữ như lúc trời trong. Sổ tay ICBC (Canada) mô tả đúng tình huống hay gặp: đang đi đường nông thôn thì xuống một vùng trũng phủ sương, cố nhìn mà gần như không thấy gì. Bài này tổng hợp quy định về đèn, cách chọn tốc độ, giữ vị trí trên đường và cách dừng chờ an toàn khi sương quá dày.
Sương mù khác mưa ở chỗ nào
Ánh đèn bị hắt ngược
Hạt sương lơ lửng phản chiếu ánh đèn về phía bạn, nên bật đèn mạnh hơn không có nghĩa là thấy xa hơn. Vì vậy cả ICBC và sổ tay Manitoba (Canada) đều khuyên dùng đèn chiếu gần trong sương mù.
Sương xuất hiện theo từng đoạn
Sương thường đọng ở vùng trũng, ven sông, trên đèo và vào sáng sớm. QCVN 41:2024/BGTVT yêu cầu nơi thường xuyên bị hạn chế tầm nhìn do sương mù dùng vật liệu phản quang cho cột biển, bố trí tiêu phản quang để dẫn hướng, và có thể đặt biển IE.473 nhắc giảm tốc độ ở khu vực hay có sương mù. Gặp các biển này, hãy giảm tốc trước khi đi vào đám sương.
Bạn cũng khó được nhìn thấy
Xe không bật đèn, nhất là xe màu xám, bạc, hòa vào nền sương. Đèn hậu sáng là cách để xe phía sau biết bạn ở đó.
Quy định khi lái xe trong sương mù
| Quy định | Căn cứ | Mức phạt với ô tô |
|---|---|---|
| Bật đèn chiếu sáng phía trước khi có sương mù, khói, bụi, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn, kể cả ban ngày | Khoản 1 Điều 20 Luật 36/2024/QH15 | 800.000–1.000.000 đồng (điểm g khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP) |
| Quan sát, giảm tốc hoặc dừng lại khi tầm nhìn bị hạn chế, khi có sương, khói, bụi | Điểm c, điểm m khoản 3 Điều 12 Luật 36 | Tùy hành vi cụ thể |
| Khoảng cách an toàn lớn hơn trị số quy định khi có sương mù, tầm nhìn hạn chế | Điểm b khoản 2 Điều 11 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT | Tùy hành vi cụ thể |
Dùng đèn thế nào cho đúng
- Đèn chiếu gần: luôn bật khi có sương, đáp ứng khoản 1 Điều 20 Luật 36 và đúng khuyến cáo của ICBC, Manitoba.
- Đèn chiếu xa: không dùng trong sương dày vì ánh sáng bị hắt lại, làm bạn chói hơn.
- Đèn sương mù (đèn gầm): Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo bật đèn sương mù, đèn gầm khi đi đường đèo núi có sương. ICBC nói đèn sương mù hữu ích trong một số điều kiện sương, nhưng không nên bật khi trời trong hoặc sương nhẹ không ảnh hưởng tầm nhìn. Ra khỏi đám sương thì tắt để không làm chói người khác.
- Đèn sương mù sau (nếu xe có): rất sáng, giúp xe phía sau thấy bạn trong sương dày nhưng gây chói khi trời trong; chỉ bật khi tầm nhìn thực sự kém (khuyến nghị của bài, xem sách hướng dẫn xe của bạn).
- Đèn chạy ban ngày không thay được đèn chiếu gần: ở nhiều xe, bật đèn chạy ban ngày không làm sáng đèn hậu; hãy gạt công tắc về vị trí đèn chiếu gần thay vì để chế độ tự động (khuyến nghị của bài).
Tốc độ, khoảng cách và vị trí trên đường
Dừng được trong phạm vi mình nhìn thấy
ICBC cảnh báo việc “lái vượt tầm đèn” trong sương mù, mưa: đi nhanh tới mức không dừng kịp trong quãng đường đèn chiếu tới, đặc biệt nguy hiểm ở khúc cua. Đèn chiếu gần chỉ rọi khoảng 30 m thẳng phía trước, và trong sương con số thực tế còn ngắn hơn. Quy tắc dễ nhớ: nếu chỉ thấy rõ vạch kẻ đường vài đoạn trước mặt, tốc độ phải đủ thấp để dừng trước điểm đó (khuyến nghị của bài).
Giãn khoảng cách, không bám đèn hậu
ICBC khuyên giữ khoảng trống quanh xe lớn hơn và tối thiểu 4 giây với xe phía trước khi thời tiết xấu. Bám sát đèn hậu xe trước để “dẫn đường” là thói quen nguy hiểm: nếu xe đó phanh gấp, bạn không có đủ quãng để dừng. Cách đếm giây có trong bài Cách ước lượng khoảng cách khi lái xe.
Dùng vạch mép đường làm mốc
Khi không thấy xa, vạch mép phần đường xe chạy bên phải và đinh, tiêu phản quang là mốc giúp giữ xe trong làn; tìm hiểu thêm ở bài Vạch mép đường và Đinh phản quang và tiêu phản quang. Tránh đi đè lên vạch tim đường vì xe ngược chiều cũng đang tìm mốc giống bạn (khuyến nghị của bài).
Không vượt, không dừng giữa làn
ICBC nói rõ: không vượt trong thời tiết cực đoan vì không nhìn đủ xa. Dừng đột ngột giữa làn cũng nguy hiểm không kém, vì xe phía sau chỉ thấy bạn khi đã rất gần.
Quan sát bằng cả tai
Tắt nhạc, hạ kính một chút ở đoạn giao lộ hoặc đường ngầm để nghe tiếng còi, tiếng động cơ xe khác (khuyến nghị của bài). ICBC cũng khuyên hé cửa sổ khi cần để thông gió, giúp kính bớt mờ.
Giữ kính luôn trong
- Dùng chức năng sấy kính trước và sau theo hướng dẫn của ICBC; giữ gạt mưa và nước rửa kính hoạt động tốt.
- Lau sạch mặt trong kính chắn gió trước mùa sương; lớp bụi và dầu mỏng bên trong làm hơi nước bám nhanh hơn (khuyến nghị của bài).
- Giữ đèn pha, đèn hậu sạch; mặt đèn bám bùn làm giảm đáng kể ánh sáng.
Khi sương quá dày: dừng chờ đúng cách
ICBC khuyên tấp vào và dừng cho tới khi tầm nhìn khá hơn, chọn nơi an toàn với dòng xe và không chắn đường. Cục Cảnh sát giao thông cũng khuyến cáo hạn chế, thậm chí tạm ngừng lưu thông khi thời tiết xấu, sương mù dày đặc trên đường đèo núi.
- Xi nhan sớm, giảm tốc từ từ, tìm lối rẽ vào bãi đỗ, trạm xăng, sân nhà dân.
- Đưa cả xe ra khỏi phần đường xe chạy. Không dừng trên lề hẹp, đầu dốc hay sau khúc cua.
- Bật đèn khẩn cấp sau khi đã dừng và giữ đèn hậu sáng.
- Nếu buộc phải dừng sát đường, mọi người nên ra khỏi xe ở phía an toàn và đứng xa phần đường xe chạy (khuyến nghị của bài).
Trên cao tốc, không dừng ở làn dừng khẩn cấp chỉ để chờ sương tan; giảm tốc theo biển báo và ra trạm dừng nghỉ gần nhất. Bài Lái xe trên cao tốc ban đêm có thêm về tốc độ theo tầm đèn.
Sương mù trên đèo
Trên đèo, sương mù đi cùng cua gắt và mặt đường ẩm. Cục Cảnh sát giao thông khuyến cáo đi tốc độ thấp kể cả khi lên và xuống dốc, đi số thấp với xe số sàn và không rà phanh liên tục trừ tình huống khẩn cấp. Cách dùng còi, đèn ở khúc cua khuất có trong bài Cách dùng còi và đèn trên đường đèo. Nếu sương đi kèm mưa, xem Lái xe khi trời mưa to.
Lưu ý phạm vi: quy định dẫn theo Luật 36/2024/QH15, Thông tư 38/2024/TT-BGTVT và QCVN 41:2024/BGTVT; mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nên đối chiếu văn bản hợp nhất sau Nghị định 238/2026/NĐ-CP. Kỹ thuật lái dẫn theo sổ tay ICBC và Manitoba (Canada); các gợi ý ghi “khuyến nghị của bài” là kinh nghiệm chung. Bài chưa được chuyên gia an toàn giao thông duyệt chuyên môn.
Câu hỏi thường gặp về lái xe trong sương mù
Sương mù ban ngày có phải bật đèn không?
Có. Khoản 1 Điều 20 Luật 36/2024/QH15 yêu cầu bật đèn chiếu sáng phía trước khi có sương mù hạn chế tầm nhìn; không bật bị phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng với ô tô.
Nên bật đèn pha hay đèn cốt khi có sương?
Đèn cốt, tức đèn chiếu gần. Đèn chiếu xa bị hạt sương phản chiếu lại gây chói.
Đèn sương mù có được bật thường xuyên không?
Chỉ nên bật khi sương làm giảm tầm nhìn. ICBC khuyên không bật khi trời trong hoặc sương nhẹ.
Bật đèn khẩn cấp khi đang chạy trong sương có nên không?
Luật 36 không yêu cầu. ICBC mô tả đèn khẩn cấp là tín hiệu xe đã dừng vì sự cố, nên bài khuyên dùng đèn chiếu gần và đèn hậu khi chạy, bật đèn khẩn cấp khi đã dừng.
Sương quá dày thì nên làm gì?
Tìm chỗ dừng hoàn toàn ngoài phần đường xe chạy, bật đèn khẩn cấp và chờ tầm nhìn khá hơn, theo ICBC.
Nguồn và ngày kiểm tra
Nội dung được đối chiếu ngày 01/11/2026 với các tài liệu sau.
- ICBC, British Columbia — sách “Learn to Drive Smart”, chương 8, mục Loss of visibility, Strategies: driving in low visibility conditions, Night hazards, Overdriving the headlights (trang 118–125) — bản PDF chính thức; chương 5, mục Space in front (trang 73) — bản PDF chính thức.
- Manitoba Public Insurance, Canada — Manitoba Driver’s Handbook, mục “Night Driving” — trang chính thức.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 — Điều 12 khoản 3; Điều 20 khoản 1 — bản toàn văn trên trang Kế toán An Phát.
- Thông tư 38/2024/TT-BGTVT — Điều 11 khoản 2 — LuatVietnam; Nghị định 168/2024/NĐ-CP — Điều 6 khoản 3 điểm g — bản PDF có chữ ký.
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ — vật liệu phản quang nơi hay có sương mù, biển IE.473, tiêu phản quang — toàn văn tham khảo trên VietJack.
- Báo Luật sư Việt Nam — “Cục Cảnh sát giao thông hướng dẫn người dân đi lại an toàn trong trời mưa, trơn trượt”, đăng ngày 06/02/2025 — bài gốc. Đây là bài báo, không phải văn bản quy phạm.
Bình luận (2)