Lái xe trên cao tốc ban đêm khó hơn ban ngày chủ yếu vì tầm nhìn ngắn và dễ buồn ngủ. Khoản 1 Điều 20 Luật 36/2024/QH15 bắt buộc bật đèn chiếu sáng phía trước từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau; khoản 2 yêu cầu chuyển sang đèn chiếu gần khi gặp xe đi ngược chiều, trừ khi dải phân cách có khả năng chống chói. Sổ tay lái xe Manitoba, Canada, ghi trong điều kiện thường đèn chiếu gần chỉ cho thấy khoảng 30 m phía trước và đèn chiếu xa khoảng 110 m; ICBC khuyên ban đêm luôn chạy ở tốc độ có thể dừng trong phạm vi đèn chiếu sáng.
Quy định về đèn khi chạy cao tốc ban đêm
| Quy định | Nội dung | Mức phạt người lái ô tô |
|---|---|---|
| Bật đèn chiếu sáng | Từ 18 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau, hoặc khi sương mù, mưa, thời tiết xấu hạn chế tầm nhìn, khoản 1 Điều 20 Luật 36 | Không bật hoặc bật không đủ đèn: 800.000 – 1.000.000 đồng, điểm g khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024 |
| Chuyển sang đèn chiếu gần | Khi gặp xe đi ngược chiều, trừ trường hợp dải phân cách có khả năng chống chói, điểm c khoản 2 Điều 20 | Dùng đèn chiếu xa khi gặp xe ngược chiều: 800.000 – 1.000.000 đồng, điểm b khoản 3 Điều 6 |
Hai lỗi này không bị trừ điểm theo khoản 16 Điều 6 Nghị định 168/2024. Nhiều đoạn cao tốc có dải phân cách giữa, nhưng chỉ khi dải phân cách có khả năng chống chói thì luật mới miễn việc chuyển đèn.
Tốc độ: dừng kịp trong tầm đèn
ICBC khuyên ban đêm luôn chạy ở tốc độ có thể dừng trong phạm vi đèn chiếu sáng. Sổ tay Manitoba nói rõ: không bao giờ chạy nhanh đến mức không thể dừng trong quãng đường nhìn thấy nhờ đèn, nghĩa là phải chạy chậm hơn bình thường.
| Đèn | Tầm nhìn trong điều kiện thường, theo sổ tay Manitoba | Quãng đường xe đi trong 1 giây, phép tính của bài |
|---|---|---|
| Đèn chiếu gần | Khoảng 30 m | 80 km/h: khoảng 22 m; 100 km/h: khoảng 28 m |
| Đèn chiếu xa | Khoảng 110 m | 120 km/h: khoảng 33 m |
Theo phép tính trên, ở 100 km/h xe đi gần hết tầm đèn chiếu gần chỉ trong khoảng một giây; vì vậy khi phải bật đèn chiếu gần, hãy giảm tốc. Tốc độ vẫn phải nằm trong khoảng tối đa, tối thiểu của tuyến theo Thông tư 38/2024; khoản 2 Điều 12 Luật 36 yêu cầu tốc độ phù hợp với điều kiện đường và thời tiết. Khoảng cách tối thiểu với xe trước theo tốc độ vẫn áp dụng, và phải lớn hơn khi tầm nhìn hạn chế, xem Khoảng cách an toàn trên cao tốc.
Dùng đèn chiếu xa, chiếu gần đúng lúc
- Sổ tay Manitoba: chuyển sang đèn chiếu gần khi xe ngược chiều còn cách ít nhất 450 m và khi đi sau xe khác trong khoảng 60 m.
- Sổ tay Manitoba: chỉ dùng đèn chiếu xa ở nơi trống trải, không có xe khác ở gần; dùng đèn chiếu gần khi có đèn đường, khi sương mù và khi đi sát sau xe khác.
- ICBC: giữ đèn chiếu gần trừ khi ở khu vực không có đèn đường, để không làm người khác khó chịu.
Khi bị chói đèn
Sổ tay Manitoba khuyên không nhìn thẳng vào đèn xe ngược chiều mà nhìn về mép phải mặt đường; chói từ phía sau thì chỉnh gương hoặc gạt gương chống chói ngày, đêm; giảm tốc cho tới khi mắt hồi lại.
Buồn ngủ và hiện tượng mất tập trung trên cao tốc
ICBC ghi mệt mỏi là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây va chạm: nó làm quan sát kém chính xác, suy nghĩ chậm và kéo dài thời gian phản ứng. ICBC cũng mô tả “highway hypnosis”: lái lâu trên cao tốc ít thay đổi có thể khiến người lái mất nhận thức về xung quanh; cách phòng là tắt ga tự động, quan sát có hệ thống và dùng các cách giữ tỉnh táo.
Cách giữ tỉnh táo theo ICBC
- Bắt đầu chuyến đi khi đã nghỉ ngơi đủ.
- Nghỉ giữa chừng, đi bộ và vận động.
- Ăn nhưng tránh bữa quá no.
- Giữ nhiệt độ trong xe vừa phải, mở cửa sổ lấy không khí.
- Vào điểm dừng nghỉ để chợp mắt, nhớ khóa cửa.
Sổ tay Manitoba khuyên khi bắt đầu buồn ngủ thì dừng xe nghỉ, nếu có thể thì vào khu nghỉ, nhà nghỉ, khách sạn. Trên cao tốc Việt Nam, khoản 2 Điều 25 Luật 36 chỉ cho dừng đỗ ở nơi quy định, nên hãy đi tới trạm dừng nghỉ hoặc lối ra gần nhất; không dừng ở làn khẩn cấp để ngủ, xem Dùng làn khẩn cấp đúng luật.
Sự cố ban đêm
Khi đèn pha hỏng, ICBC khuyên bật tắt nhanh công tắc đèn; nếu đèn vẫn tắt thì bật đèn khẩn cấp, giảm tốc, tấp vào và gọi trợ giúp. Sổ tay Manitoba nhắc ban đêm phải để ý người và xe dừng ở mép đường, và nếu phải dừng thì tấp vào lề, bật đèn khẩn cấp hoặc dùng thiết bị cảnh báo. Trên cao tốc, áp dụng quy định làn dừng khẩn cấp và cảnh báo 150 m theo khoản 2 Điều 25 Luật 36.
Chuẩn bị xe trước chuyến đi đêm
- Lau sạch đèn pha và cả mặt trong, mặt ngoài kính chắn gió, theo sổ tay Manitoba.
- Kiểm tra đèn chiếu gần soi được vật ở ít nhất 30 m mà không làm chói xe ngược chiều.
- Tắt đèn trong khoang lái để mắt quen với bóng tối.
- Kiểm tra đèn ngoài xe trước khi đi; một số xe có đèn báo riêng khi bóng đèn ngoài hỏng, xem Đèn báo hỏng đèn ngoài, xi nhan nháy nhanh.
Lỗi thường gặp
- Giữ nguyên tốc độ ban ngày khi chỉ có đèn chiếu gần.
- Bật đèn chiếu xa khi xe ngược chiều đang tới ở đoạn dải phân cách không chống chói.
- Cố lái tiếp khi đã ngáp liên tục, mí mắt nặng.
- Dừng ở làn khẩn cấp để chợp mắt.
Lưu ý phạm vi: quy định áp dụng tại Việt Nam dẫn theo Luật 36/2024/QH15, Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, QCVN 41:2024/BGTVT và Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Kỹ năng lái trích từ sách “Learn to Drive Smart” của ICBC và sổ tay lái xe Manitoba, Canada; khi hai nhóm nguồn khác nhau, quy định Việt Nam là bắt buộc. Tốc độ cụ thể trên từng tuyến, từng nhánh ra vào theo biển báo tại chỗ. Mức phạt dẫn theo Nghị định 168/2024, đã được Nghị định 238/2026 sửa đổi một số điểm, nên đối chiếu văn bản hợp nhất trước khi dùng cho việc cụ thể.
Câu hỏi thường gặp về cao tốc ban đêm
Ban đêm trên cao tốc có được bật đèn pha liên tục không?
Được dùng đèn chiếu xa khi không có xe ở gần, nhưng phải chuyển sang đèn chiếu gần khi gặp xe ngược chiều, trừ khi dải phân cách có khả năng chống chói, theo điểm c khoản 2 Điều 20 Luật 36.
Đèn chiếu gần soi được bao xa?
Sổ tay Manitoba ghi trong điều kiện thường khoảng 30 m; đèn chiếu xa khoảng 110 m.
Không bật đèn khi chạy ban đêm bị phạt bao nhiêu?
Người lái ô tô bị phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng theo điểm g khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024.
Buồn ngủ trên cao tốc thì dừng ở đâu?
Tại trạm dừng nghỉ hoặc ra khỏi cao tốc ở lối ra gần nhất; Luật 36 chỉ cho dừng ở làn khẩn cấp khi xe sự cố hoặc bất khả kháng.
Highway hypnosis là gì?
Theo ICBC, đó là tình trạng mất nhận thức về xung quanh khi lái lâu trên cao tốc ít thay đổi; nên tắt ga tự động, quan sát có hệ thống và nghỉ giữa chừng.
Nguồn và ngày kiểm tra
Nội dung được đối chiếu ngày 31/10/2026 với các tài liệu sau. Bài viết không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý hay việc kiểm tra xe tại xưởng dịch vụ.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 — Điều 12 khoản 2; Điều 20 khoản 1, 2; Điều 25 khoản 2 — đối chiếu qua bản toàn văn trên trang Kế toán An Phát.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe — Điều 6 khoản 3 điểm b, g; khoản 16 — bản PDF có chữ ký.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ký ngày 26/6/2026, hiệu lực từ 15/8/2026 — bản tổng hợp điều khoản sửa đổi của Kế toán An Phát; mức phạt và điểm trừ trong bài dẫn theo Nghị định 168/2024, nên đối chiếu văn bản hợp nhất trước khi dùng cho việc cụ thể.
- Thông tư 38/2024/TT-BGTVT về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông trên đường bộ, ký ngày 15/11/2024, hiệu lực từ 01/01/2025 — Điều 9 về tốc độ trên đường cao tốc và Điều 11, Bảng 3 về khoảng cách an toàn — LuatVietnam, đối chiếu ngày 31/10/2026.
- ICBC — sách “Learn to Drive Smart”, chương 6 “Sharing the road”, mục “Speed control”, trang 97 — bản PDF chính thức.
- ICBC — sách “Learn to Drive Smart”, chương 7 “Personal strategies”, mục “Staying awake” trang 100 và “Strategies: preventing aggression” trang 111 — bản PDF chính thức.
- ICBC — sách “Learn to Drive Smart”, chương 8 “Emergency strategies”, mục “Vehicle breakdowns”: nổ lốp, hỏng động cơ, hỏng đèn pha, trang 125–127 — bản PDF chính thức.
- Manitoba Public Insurance, Canada — Manitoba Driver's Handbook, mục “Night Driving”: tầm nhìn 30 m đèn chiếu gần, 110 m đèn chiếu xa, chuyển đèn ở 450 m và 60 m, chống chói, giữ kính và đèn sạch — trang chính thức.
- Manitoba Public Insurance, Canada — Manitoba Driver's Handbook, mục “Fatigue”: nghỉ đủ trước chuyến đi, buồn ngủ thì dừng nghỉ, ưu tiên khu nghỉ — trang chính thức.
Đọc tiếp
- Lỗi không bật đèn chiếu sáng khi trời tối ô tô phạt bao nhiêu
- Lỗi dùng đèn chiếu xa trong đô thị ô tô phạt bao nhiêu
- Lái xe ban đêm
- Lái xe khi buồn ngủ
- Lái xe khi bị chói đèn
- Cách đi xe máy ban đêm
- Cách dùng còi và đèn trên đường đèo
- Nghỉ ở trạm dừng nghỉ cao tốc
- Lái xe trên cao tốc 2 làn không dải phân cách
- Xử lý khi xe hỏng trên cao tốc
- Cách chọn làn và giữ tốc độ trên cao tốc
- Cách ước lượng khoảng cách khi lái xe
- Đèn báo hỏng đèn ngoài, xi nhan nháy nhanh
- Cách vào và ra đường cao tốc
- Cách chỉnh gương chiếu hậu để giảm điểm mù
Bình luận (6)