Những lỗi hay gặp trên cao tốc phần lớn không phải lỗi kỹ thuật khó, mà là thói quen mang từ đường thường lên đường chạy nhanh: bám sát xe trước, chuyển làn không xi nhan, chạy vào làn dừng khẩn cấp cho nhanh, hay dừng lại vì một việc không khẩn cấp. Trên cao tốc, tốc độ tối đa cho phép tới 120 km/h theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT, nên một lỗi nhỏ cũng để lại rất ít thời gian sửa sai. Bài này gom các lỗi phổ biến thành ba nhóm: lỗi làn đường và khoảng cách, lỗi dừng đỗ và sự cố, lỗi tốc độ và thiết bị, kèm mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP và cách tránh cho từng lỗi.
Bảng tóm tắt mức phạt với người lái ô tô
| Lỗi | Căn cứ Nghị định 168/2024 | Mức phạt tiền | Trừ điểm GPLX |
|---|---|---|---|
| Không tuân thủ quy định khi vào hoặc ra cao tốc; chạy ở làn dừng khẩn cấp hoặc lề đường; không giữ khoảng cách an toàn với xe liền trước | Điểm d khoản 5 Điều 6 | 4.000.000 – 6.000.000 đồng | 2 điểm |
| Chuyển làn không đúng nơi cho phép, không tín hiệu, chuyển quá một làn liền kề khi chạy trên cao tốc | Điểm g khoản 5 Điều 6 | 4.000.000 – 6.000.000 đồng | 2 điểm |
| Dừng, đỗ trên cao tốc không đúng nơi quy định; không bật đèn khẩn cấp, không đặt cảnh báo cách tối thiểu 150 m khi buộc phải dừng | Điểm c khoản 7 Điều 6 | 12.000.000 – 14.000.000 đồng | 6 điểm |
| Đi ngược chiều, lùi xe, quay đầu xe trên cao tốc | Điểm đ khoản 11 Điều 6 | 30.000.000 – 40.000.000 đồng | 10 điểm |
| Chạy dưới tốc độ tối thiểu; chạy chậm hơn xe cùng chiều mà không đi về làn bên phải | Điểm o, điểm p khoản 3 Điều 6 | 800.000 – 1.000.000 đồng | Không |
| Quá tốc độ từ 10 đến 20 km/h | Điểm đ khoản 5 Điều 6 | 4.000.000 – 6.000.000 đồng | 2 điểm |
| Dùng tay cầm điện thoại khi xe đang chạy | Điểm h khoản 5 Điều 6 | 4.000.000 – 6.000.000 đồng | 4 điểm |
| Xe không gắn thẻ đầu cuối hợp lệ đi vào làn thu phí không dừng | Điểm a khoản 4 Điều 6 | 2.000.000 – 3.000.000 đồng | 2 điểm |
Điểm trừ dẫn theo khoản 16 Điều 6 Nghị định 168/2024. Nghị định 238/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/8/2026, bổ sung vào điểm g khoản 5 hành vi “chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên” và thêm “dải dừng xe khẩn cấp” vào điểm c khoản 7; các mức tiền nêu trên không thay đổi theo bản tổng hợp đã đối chiếu.
Nhóm 1: lỗi làn đường và khoảng cách
Chạy vào làn dừng khẩn cấp để vượt hoặc đi cho nhanh
Điểm c khoản 1 Điều 25 Luật 36/2024/QH15 cấm cho xe chạy ở làn dừng xe khẩn cấp và phần lề đường. Làn này chỉ để dừng khi xe gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng, và là lối đi của xe cứu thương, cứu hộ. Cách tránh: coi vạch mép đường bên phải là giới hạn tuyệt đối, kể cả khi ùn tắc; khi muốn đi nhanh hơn thì chuyển dần về làn bên trái theo đúng quy tắc chuyển làn. Chi tiết về làn này ở bài Dùng làn khẩn cấp đúng luật.
Bám đuôi xe trước
Bảng 3 Điều 11 Thông tư 38/2024 quy định khoảng cách tối thiểu 35 m ở 60 km/h, 55 m ở 80 km/h, 70 m ở 100 km/h và 100 m ở 120 km/h, khi mặt đường khô ráo. Sách “Learn to Drive Smart” của ICBC khuyên giữ ít nhất 2 giây sau xe trước và tăng lên 3 giây trên đường tốc độ cao; sổ tay lái xe Manitoba dùng mốc 4 giây. Cách tránh: chọn một mốc cố định bên đường, đếm giây từ lúc đuôi xe trước đi qua mốc tới lúc đầu xe mình tới mốc, cách đếm được hướng dẫn trong bài Khoảng cách an toàn trên cao tốc.
Chuyển làn không xi nhan hoặc cắt qua nhiều làn
Khoản 2 Điều 13 Luật 36 yêu cầu mỗi lần chuyển làn chỉ sang một làn liền kề, có tín hiệu báo trước và bảo đảm khoảng cách với xe phía trước, phía sau và hai bên. Sổ tay Manitoba lưu ý kiểm tra gương, bật tín hiệu rồi mới ngoái nhìn điểm mù trước khi đổi làn. Cách tránh: bật xi nhan sớm, đợi xe phía sau ở làn đích nhường, chuyển sang một làn, giữ ổn định rồi mới chuyển tiếp nếu cần. Các bước có trong bài Cách nhập làn và chuyển làn.
Đi chậm ở làn trái
Khoản 1 Điều 13 Luật 36 buộc xe đi chậm hơn phải đi về bên phải; điểm p khoản 3 Điều 6 Nghị định 168 phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng người chạy chậm hơn xe cùng chiều mà không đi về làn bên phải. ICBC viết rõ: chạy đúng tốc độ tối đa không có nghĩa là được chiếm làn trái liên tục, vì xe khác sẽ phải vượt bên phải, kém an toàn hơn. Cách tránh: dùng làn trái để vượt rồi trở về làn giữa hoặc làn phải; xem thêm Cách chọn làn và giữ tốc độ trên cao tốc.
Nhóm 2: lỗi dừng đỗ và xử lý sự cố
Dừng xe vì lý do không khẩn cấp
Khoản 2 Điều 25 Luật 36 chỉ cho dừng, đỗ ở nơi quy định; gặp sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng mới được dừng ở làn khẩn cấp và phải bật đèn khẩn cấp. Dừng để nghe điện thoại, chụp ảnh, nghỉ hay hái quả ven đường đều không thuộc diện này. Mức phạt là 12 đến 14 triệu đồng và trừ 6 điểm. Cách tránh: mọi nhu cầu dừng không khẩn cấp đều đi tới trạm dừng nghỉ hoặc lối ra gần nhất.
Gặp sự cố nhưng không cảnh báo đúng
Khi xe không thể vào làn khẩn cấp, khoản 2 Điều 25 yêu cầu bật đèn khẩn cấp, đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau xe cách tối thiểu 150 m và báo ngay cho cảnh sát giao thông hoặc đơn vị quản lý cao tốc. Lỗi thường thấy là đặt tam giác sát đuôi xe hoặc đứng cạnh xe trên làn chạy. Trình tự an toàn được mô tả trong bài Xử lý khi xe hỏng trên cao tốc; bộ đồ cần mang theo có trong bài Bộ dụng cụ khẩn cấp nên có trên xe.
Lùi xe, quay đầu, đi ngược chiều vì lỡ lối ra
Đây là nhóm lỗi bị phạt nặng nhất với người lái ô tô trên cao tốc: 30 đến 40 triệu đồng và trừ 10 điểm theo điểm đ khoản 11 và điểm d khoản 16 Điều 6 Nghị định 168. Với giấy phép lái xe 12 điểm, một lần vi phạm là mất gần hết điểm. Cách tránh duy nhất là chấp nhận đi tiếp tới lối ra sau; vài chục km đường vòng rẻ hơn nhiều so với một vụ đối đầu.
Nhóm 3: lỗi tốc độ, thiết bị và người lái
Quá tốc độ hoặc quá chậm
Thông tư 38/2024 đặt trần 120 km/h và sàn 60 km/h trên cao tốc, nhưng từng tuyến, từng nhánh ra vào theo biển báo và phương án tổ chức giao thông được duyệt. Nhiều đoạn cao tốc 4 làn xe hạn chế chỉ cho tối đa 90 km/h. Quá tốc độ từ 10 đến 20 km/h bị phạt 4 đến 6 triệu đồng, trừ 2 điểm; trên 20 đến 35 km/h là 6 đến 8 triệu, trừ 4 điểm; trên 35 km/h là 12 đến 14 triệu, trừ 6 điểm. Cách tránh: đọc biển tốc độ ở mỗi lối vào và sau mỗi nút giao, vì mức cho phép có thể đổi theo đoạn.
Vào làn thu phí không dừng khi chưa đủ điều kiện
Xe không gắn thẻ đầu cuối mà đi vào làn thu phí điện tử không dừng bị phạt 2 đến 3 triệu đồng và trừ 2 điểm theo điểm a khoản 4 Điều 6. Nghị định 119/2024/NĐ-CP còn quy định tại khoản 2 Điều 12: nếu phương tiện thanh toán liên kết với tài khoản giao thông không đủ tiền thì xe không được qua trạm thu phí trên cao tốc. Cách tránh: kiểm tra số dư trước chuyến đi và giữ thẻ không bị bong, che khuất.
Câu hỏi thường gặp về những lỗi hay gặp trên cao tốc
Lỗi nào trên cao tốc bị phạt nặng nhất với ô tô?
Đi ngược chiều, lùi xe hoặc quay đầu trên cao tốc: 30 đến 40 triệu đồng và trừ 10 điểm giấy phép lái xe, theo điểm đ khoản 11 và điểm d khoản 16 Điều 6 Nghị định 168/2024.
Chạy vào làn khẩn cấp khi đường ùn tắc có bị phạt không?
Có. Luật 36 cấm chạy ở làn dừng xe khẩn cấp trong mọi trường hợp; mức phạt 4 đến 6 triệu đồng và trừ 2 điểm theo điểm d khoản 5 Điều 6 Nghị định 168.
Dừng ở làn khẩn cấp để nghe điện thoại được không?
Không. Chỉ sự cố kỹ thuật hoặc bất khả kháng mới được dừng ở làn khẩn cấp; dừng sai nơi quy định bị phạt 12 đến 14 triệu đồng và trừ 6 điểm.
Chuyển hai làn một lúc trên cao tốc bị phạt bao nhiêu?
4 đến 6 triệu đồng và trừ 2 điểm theo điểm g khoản 5 Điều 6 Nghị định 168, vì Luật 36 chỉ cho chuyển sang một làn liền kề mỗi lần.
Lỡ lối ra thì làm gì?
Đi tiếp tới lối ra kế tiếp. Sổ tay Manitoba khuyên không bao giờ dừng để lùi; luật Việt Nam phạt lùi xe trên cao tốc tới 40 triệu đồng.
Nguồn và ngày kiểm tra
Nội dung được đối chiếu ngày 01/11/2026 với các tài liệu sau. Bài viết không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 — Điều 13 khoản 1, 2; Điều 25 khoản 1, 2, 3 — đối chiếu qua bản toàn văn trên trang Kế toán An Phát.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe — Điều 6 khoản 3 điểm a, k, l, o, p; khoản 4 điểm a; khoản 5 điểm d, đ, g, h; khoản 6 điểm a; khoản 7 điểm a, c; khoản 11 điểm đ; khoản 16; Điều 7 khoản 7 điểm b, khoản 13 điểm c — bản PDF có chữ ký, đối chiếu thêm bản toàn văn trên trang Kế toán An Phát.
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP, ký ngày 26/6/2026, hiệu lực từ 15/8/2026 — Điều 19 khoản 2, khoản 4 — bản tổng hợp của Kế toán An Phát.
- Thông tư 38/2024/TT-BGTVT về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông trên đường bộ — Điều 9 và Điều 11, Bảng 3 — LuatVietnam.
- Nghị định 119/2024/NĐ-CP quy định về thanh toán điện tử giao thông đường bộ, hiệu lực từ 01/10/2024 — Điều 12 khoản 2 — bản toàn văn trên Hệ thống pháp luật.
- ICBC, Canada — sách “Learn to Drive Smart”, chương 4 “Rules of the road”, mục “Which lane should you use?” và “Strategies: freeway courtesy” — bản PDF chính thức.
- ICBC, Canada — sách “Learn to Drive Smart”, chương 5 “See-Think-Do”, mục “Space in front — the two-second rule” — bản PDF chính thức.
- Manitoba Public Insurance, Canada — Manitoba Driver’s Handbook, mục “Entering and Leaving an Expressway” — trang chính thức; mục “Following safely” — trang chính thức; mục “Night Driving” — trang chính thức.
Đọc tiếp
- Luật Đường bộ 2024: những điểm mới quan trọng người lái xe cần biết
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: những điểm mới người lái xe cần biết và các sửa đổi năm 2026
- Lỗi dừng đỗ xe trên làn khẩn cấp đường cao tốc ô tô phạt bao nhiêu
- Lỗi lùi xe, quay đầu trên đường cao tốc ô tô phạt bao nhiêu
- Lỗi đi xe máy vào đường cao tốc phạt bao nhiêu
- Biển chú ý xe đỗ W.247
- Biển ghép tốc độ tối đa theo làn P.127b, P.127c và biển DP.127
- Biển cấm đi ngược chiều P.102
- Cách chọn làn và giữ tốc độ trên cao tốc
- Khoảng cách an toàn trên cao tốc
- Xử lý khi xe hỏng trên cao tốc
- Cách vượt xe an toàn
- Vạch xương cá trên cao tốc
- Những lỗi người mới lái ô tô hay mắc
Bình luận (5)