Mũ bảo hiểm là lỗi nhỏ về tiền nhưng có thể khiến cả người lái lẫn người ngồi sau cùng bị phạt. Bài này trả lời câu hỏi lỗi không đội mũ bảo hiểm xe máy phạt bao nhiêu theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, giải thích ai bị phạt, các trường hợp ngoại lệ và thế nào là đội mũ đúng quy định.
Luật yêu cầu gì về mũ bảo hiểm
Khoản 2 Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người lái xe và người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách. Luật giao Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành quy chuẩn về mũ bảo hiểm cho người đi xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy.
Yêu cầu này áp dụng cho cả xe máy xăng và xe máy điện, vì cả hai đều là xe mô tô hoặc xe gắn máy theo Điều 34 Luật. Người đi xe đạp máy cũng phải đội mũ theo khoản 3 Điều 31.
Bảng mức phạt
| Người vi phạm | Hành vi | Mức phạt | Căn cứ Nghị định 168 |
|---|---|---|---|
| Người lái xe máy | Không đội mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy hoặc đội nhưng không cài quai đúng quy cách | 400.000–600.000 đồng | Điểm h khoản 2 Điều 7 |
| Người lái xe máy | Chở người ngồi trên xe không đội mũ hoặc không cài quai, trừ ngoại lệ | 400.000–600.000 đồng | Điểm i khoản 2 Điều 7 |
| Người được chở | Không đội mũ hoặc không cài quai đúng quy cách | 400.000–600.000 đồng | Điểm b khoản 5 Điều 12 |
| Người đi xe đạp máy, xe đạp điện | Không đội mũ hoặc không cài quai; chở người không đội mũ | 400.000–600.000 đồng | Điểm d, điểm đ khoản 4 Điều 9 |
Các hành vi này không nằm trong danh sách trừ điểm giấy phép lái xe tại khoản 13 Điều 7 và không thuộc danh sách tạm giữ phương tiện để ngăn chặn ngay tại khoản 1 Điều 48. Nghị định 238/2026/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/08/2026, không sửa các điểm trên.
Ai bị phạt khi người ngồi sau không đội mũ
Theo cách đọc của bài, nghị định xác định hai hành vi của hai người khác nhau: người lái vi phạm vì chở người không đội mũ (điểm i khoản 2 Điều 7), còn người ngồi sau vi phạm vì không đội mũ (điểm b khoản 5 Điều 12). Vì vậy một chuyến đi hai người cùng không đội mũ có thể phát sinh ba quyết định xử phạt: người lái hai lỗi, người ngồi sau một lỗi.
Ngoại lệ đối với người lái
Điểm i khoản 2 Điều 7 không phạt người lái khi chở người không đội mũ trong ba trường hợp: chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 06 tuổi, áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật. Ngoại lệ này chỉ là miễn phạt cho người lái; khoản 2 Điều 33 Luật vẫn yêu cầu người được chở đội mũ. Khuyến nghị của bài: trẻ nhỏ vẫn nên đội mũ cỡ phù hợp.
Người lái chưa có giấy phép lái xe
Nếu người lái đồng thời không có giấy phép lái xe, ngoài lỗi mũ bảo hiểm còn bị phạt lỗi không có giấy phép theo Điều 18 Nghị định 168, với mức cao hơn nhiều. Điều kiện để được cấp giấy phép lái xe máy phổ thông được tổng hợp trong bài bằng lái xe hạng A1.
Tổng tiền phạt trong một lần kiểm tra
Phép tính của bài cho tình huống hai người cùng không đội mũ: người lái có hai hành vi (tự mình không đội mũ và chở người không đội mũ), mỗi hành vi 400.000–600.000 đồng, tức 800.000–1.200.000 đồng; người ngồi sau thêm 400.000–600.000 đồng. Tổng cộng hai người có thể phải nộp 1.200.000–1.800.000 đồng. Mức cụ thể trong khung do người có thẩm quyền quyết định căn cứ tình tiết từng vụ việc.
Xe mô tô ba bánh, xe gắn máy và xe đạp máy
Khoản 2 Điều 33 Luật không chỉ áp dụng cho xe máy hai bánh thông thường mà cả xe mô tô ba bánh và xe gắn máy, kể cả xe gắn máy chạy điện không cần giấy phép lái xe. Với xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, khoản 3 Điều 31 Luật đặt yêu cầu tương tự cho người điều khiển và người được chở, còn mức phạt nằm ở khoản 4 Điều 9 Nghị định 168 thay vì Điều 7. Người dùng xe đạp trợ lực thường nghĩ mình đi xe đạp nên không cần mũ; theo văn bản, đây là lỗi bị phạt cùng mức 400.000–600.000 đồng.
Thế nào là đội mũ đúng quy định
- Đúng loại mũ: nghị định dùng cụm từ “mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy” trong ngoặc kép. Theo cách đọc của bài, mũ thời trang, mũ bóng chày hay mũ xe đạp không phải loại mũ này.
- Cài quai đúng quy cách: đội mũ nhưng để quai lỏng hoặc không cài bị phạt bằng mức không đội mũ.
- Mũ đạt quy chuẩn: cách nhận biết tem hợp quy, chọn cỡ mũ và cách đội được hướng dẫn trong bài cách chọn mũ bảo hiểm đạt chuẩn.
Các lỗi thường đi cùng
Khi kiểm tra, người không đội mũ thường bị phát hiện thêm lỗi khác. Chở quá số người là lỗi hay gặp nhất, với mức phạt riêng được phân tích trong bài cách chở người và chở hàng đúng luật. Người lái dùng ô hoặc người ngồi sau che ô cũng là lỗi riêng theo Điều 7 và Điều 12 Nghị định 168.
Những hiểu lầm thường gặp
- “Đi đoạn ngắn trong ngõ thì không cần mũ”: quy định áp dụng khi tham gia giao thông trên đường bộ, không phân biệt quãng đường.
- “Chỉ người lái chịu phạt”: người ngồi sau bị phạt riêng theo điểm b khoản 5 Điều 12.
- “Không đội mũ bị trừ điểm bằng lái”: khoản 13 Điều 7 không liệt kê lỗi này.
- “Xe đạp điện không cần mũ”: Luật 2024 bắt buộc người đi xe đạp máy đội mũ bảo hiểm.
Lưu ý phạm vi: bài dựa trên Nghị định 168/2024/NĐ-CP (bản có chữ ký), Nghị định 238/2026/NĐ-CP và văn bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đối chiếu ngày 02/11/2026. Phần ghi “cách đọc của bài”, “khuyến nghị của bài” không phải tư vấn pháp lý. Bài viết chưa được chuyên viên pháp lý rà soát.
Câu hỏi thường gặp về lỗi không đội mũ bảo hiểm
Không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy bị phạt bao nhiêu?
Người lái bị phạt 400.000–600.000 đồng theo điểm h khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Người ngồi sau không đội mũ thì ai bị phạt?
Người lái bị phạt vì chở người không đội mũ, người ngồi sau bị phạt vì không đội mũ; mỗi hành vi 400.000–600.000 đồng.
Chở trẻ em không đội mũ có bị phạt không?
Người lái không bị phạt khi chở trẻ em dưới 06 tuổi không đội mũ; với trẻ từ 06 tuổi trở lên, ngoại lệ này không áp dụng.
Đội mũ nhưng không cài quai có bị phạt không?
Có. Nghị định xử lý đội mũ không cài quai đúng quy cách bằng cùng mức với không đội mũ.
Lỗi không đội mũ có bị trừ điểm giấy phép lái xe không?
Không. Khoản 13 Điều 7 Nghị định 168 không đưa lỗi này vào danh sách trừ điểm.
Nguồn và ngày kiểm tra
Nội dung được đối chiếu ngày 02/11/2026 với các tài liệu sau.
- Chính phủ — Nghị định 168/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024, Điều 7, 9, 12, 48 (PDF có chữ ký).
- Chính phủ — Nghị định 238/2026/NĐ-CP ngày 26/06/2026, hiệu lực 15/08/2026 (toàn văn).
- Quốc hội — Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, Điều 31, 33, 34 (PDF).
Đọc tiếp
- Lỗi không đội mũ bảo hiểm xe đạp, xe đạp điện phạt bao nhiêu
- Chở người ngồi sau cầm ô khi đi xe máy phạt bao nhiêu
- Trẻ em ngồi xe máy không đội mũ bảo hiểm phạt bao nhiêu
- Lỗi chở quá số người quy định trên xe máy
- Lỗi vượt đèn đỏ xe máy phạt bao nhiêu
- Mức phạt nồng độ cồn khi đi xe máy
- Đăng ký xe máy điện, xe đạp điện
Bình luận (2)